Zaświadczenie o lasach jest to dokument wydawany dla nieruchomości gruntowej, który informuje o jej statusie w świetle ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Z dokumentu tego można się dowiedzieć, czy działka jest objęta (lub nie):
Oba dokumenty (UPUL i decyzja inwentaryzacyjna) określają zasady prowadzenia gospodarki leśnej na gruntach niestanowiących własności Skarbu Państwa, czyli np. należących do osób prywatnych. Jeśli działka jest objęta jednym z nich, to jest traktowana formalnie jako las. Niesie to za sobą określone konsekwencje. Właściciel takiego gruntu musi bowiem przestrzegać zasad zarządzania drzewostanem znajdującym się na jego terenie, które mogą np. narzucać ograniczenia w zakresie wycinki drzew. Musi się także liczyć z tym, że w przypadku sprzedaży działki będzie ona automatycznie objęta prawem pierwokupu przysługującym Skarbowi Państwa.
Zaświadczenie o lasach potrzebne jest przy sprzedaży działki, ponieważ jest ono niezbędne do sporządzenia aktu notarialnego. Niemal każdy notariusz wymaga dostarczenia takiego dokumentu i to niezależnie od tego, czy sprzedawana działka znajduje się faktycznie w pobliżu lasu, czy w zwartej zabudowie w mieście.
Po co notariuszowi zaświadczenie o lasach? Ponieważ jego obowiązkiem jest ustalenie, czy dana nieruchomość podlega prawu pierwokupu. Zgodnie z art. 37a ustawy o lasach takie prawo pierwokupu przysługuje z mocy prawa Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Lasy Państwowe. Dzieje się tak w przypadku sprzedaży działki przez osobę fizyczną lub prawną, jeśli grunt:
Właśnie ze względu na powyższe przepisy przy sprzedaży działki sprzedający musi dostarczyć do notariusza zazwyczaj nie tylko zaświadczenie o lasach, ale także wypis z rejestru gruntów oraz zaświadczenie o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Warto wiedzieć!
Przy sprzedaży działki notariusz powinien ustalić także inne prawa pierwokupu np. przysługujące gminie, jeśli działka leży na obszarze rewitalizacji. Z tego względu oprócz zaświadczenia o lasach do notariusza należy również dostarczyć zaświadczenie o objęciu działki obszarem rewitalizacji.
Zaświadczenie o lasach do sprzedaży działki wydaje zazwyczaj Starostwo Powiatowe. W przypadku miast na prawach powiatu podmiotem odpowiedzialnym za wydanie dokumentu może być też Urząd Miasta. W niektórych dużych miastach zaświadczenie o lasach wydają natomiast inne miejskie jednostki. Przykładowo, w Łodzi i Krakowie zajmuje się tym Zarząd Zieleni Miejskiej, a w Warszawie – Lasy Miejskie.
W każdym urzędzie formalna nazwa zaświadczenia o lasach brzmi: „zaświadczenie o objęciu działek uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją”. Co do zasady jest ono wydawane wyłącznie dla działek prywatnych, a więc niebędących własnością gminy lub Skarbu Państwa.
Chcąc uzyskać zaświadczenie o lasach dla działki, należy złożyć w odpowiednim urzędzie stosowny wniosek oraz uiścić opłatę skarbową. Poniżej wyjaśniamy, jak dokonać wszystkich formalności krok po kroku:
Formularz wniosku o wydanie zaświadczenia o lasach zazwyczaj można pobrać ze strony internetowej właściwego urzędu. Możesz go jednak także napisać samodzielnie i wówczas powinien on zawierać następujące informacje:
Opłatę skarbową zazwyczaj trzeba zapłacić wcześniej przelewem na wskazane konto bankowe. W niektórych urzędach można to też zrobić na miejscu np. w kasie lub opłatomacie.
Do wniosku zwykle wystarczy dołączyć potwierdzenie wniesienia opłaty skarbowej, a także pełnomocnictwo, jeśli wniosek składa w imieniu właściciela działki inna osoba. Niektóre urzędy wymagają jednak załączenia dodatkowych dokumentów np. kserokopii aktualnego wypisu z rejestru gruntów.
Wniosek możesz złożyć na kilka sposobów:
Zaświadczenie jest zazwyczaj wysyłane pocztą na wskazany we wniosku adres do korespondencji. Możesz go także odebrać osobiście lub otrzymać bezpośrednio na swoją skrzynkę w systemie e-Doręczeń.
Na zaświadczenie o lasach dla działki czeka się do 7 dni. Taki termin na wydanie dokumentu wynika z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego. Zgodnie z art. 217 organ administracji publicznej powinien wydać zaświadczenie bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni.
Warto jednak pamiętać, że termin wydania zaświadczenia o lasach może się wydłużyć, jeśli we wniosku o jego wydanie były braki lub błędy formalne. W takim przypadku urząd najpierw wezwie do ich uzupełnienia lub skorygowania wniosku.
Za wydanie zaświadczenia potwierdzającego, czy działka jest objęta uproszczonym planem urządzania lasu lub decyzją, urząd pobiera opłatę skarbową w wysokości 17 zł od każdej wnioskowanej działki. Opłata 17 zł nie jest zatem pobierana od dokumentu, ale od liczby zawartych w nim zaświadczeń.
Oprócz tego należy uiścić dodatkową opłatę skarbową 17 zł od pełnomocnictwa, jeśli wniosek o wydanie zaświadczenia składa w imieniu właściciela gruntu inny podmiot np. krewny lub prawnik.
Obowiązujące przepisy przewidują tak naprawdę możliwość uniknięcia konieczności dostarczania zaświadczenia o lasach do notariusza przy sprzedaży działki. Sprzedający może złożyć wyłącznie oświadczenie, czy jego grunt jest objęty uproszczonym planem urządzania lasu lub decyzją inwentaryzacyjną. Notariusz sporządzający umowę sprzedaży poucza go wówczas o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia i zamieszcza o tym wzmiankę w akcie notarialnym.
W praktyce jednak z powyższej możliwości rzadko można skorzystać. Notariusze zazwyczaj żądają dostarczenia zaświadczenia o objęciu działek uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją, ponieważ dokument ten pozwala jednoznacznie stwierdzić brak istnienia prawa pierwokupu. Zwiększa to bezpieczeństwo transakcji, gdyż jeśli okazałoby się, że prawo pierwokupu jednak istnieje, spowodowałoby to nieważność umowy sprzedaży gruntu.
Zaświadczenie o objęciu działek uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją nie jest potrzebne także wtedy, gdy nabywcą działki jest bliski krewny sprzedającego lub małżonek. W takiej sytuacji Skarbowi Państwa nie przysługuje bowiem prawo pierwokupu, podobnie jak w przypadku dziedziczenia nieruchomości gruntowej.
Zaświadczenie o lasach dla działki można uzyskać zazwyczaj w Starostwie Powiatowym lub Urzędzie Miasta, jeśli grunt położony jest na terenie miasta powiatowego. Zdarza się jednak, że wydaniem dokumentu zajmują się inne jednostki np. Zarząd Zieleni Miejskiej.
Zaświadczenie o lasach jest ważne 3 miesiące od dnia jego wydania przez urząd. W przypadku zawierania umowy sprzedaży działki po upływie tego terminu notariusz może więc zażądać dostarczenia nowego dokumentu.
Sprzedaż działki objętej uproszczonym planem urządzania lasu lub decyzją przebiega dwuetapowo. Najpierw notariusz sporządza warunkową umowę sprzedaży i informuje Lasy Państwowe o przysługującym im prawie pierwokupu gruntu. Dopiero jeśli w ciągu 30 dni Lasy Państwowe nie zdecydują się skorzystać ze swojego prawa, transakcja sprzedaży działki może dojść do skutku.
